Yeryüzünde sefere çıktığınızda namazı kısaltmanızda size bir günah yoktur.
Ne zaman seferî sayılırsınız
Mezhepler hem mesafe hem de yolculuk ruhsatının bitmesi için gereken kalış süresi konusunda farklı eşikler koyar. İnsanların en çok yanıldığı kısım burası; hangi görüşü izlediğinizi bilmek işe yarıyor.
| Mezhep | Asgari mesafe | Ruhsatın bittiği kalış |
|---|---|---|
| Hanefî | Yaklaşık 77 km (üç günlük yol) | 15 gün |
| Şâfiî | Yaklaşık 81 km (iki günlük yol) | 4 gün (geliş ve gidiş hariç) |
| Mâlikî | Yaklaşık 81 km | 4 gün |
| Hanbelî | Yaklaşık 81 km | 4 günden fazlası |
Mesafeler aynı klasik ölçünün farklı birimlerle ifadesinden geliyor; 80 km civarında kümelenmelerinin sebebi bu. Kalış süreleri daha belirgin ayrışıyor: bir haftalık iş seyahatine Hanefî ile Şâfiî görüşleri farklı bakıyor.
Ne değişiyor, ne değişmiyor
| Vakit | Mukimken | Seferîyken |
|---|---|---|
| Sabah | 2 rekât | 2 rekât — değişmez |
| Öğle | 4 rekât | 2 rekât |
| İkindi | 4 rekât | 2 rekât |
| Akşam | 3 rekât | 3 rekât — değişmez |
| Yatsı | 4 rekât | 2 rekât |
Cem: takdim ve te'hir
Cem, iki namazı tek vakitte kılmak demek. Cem-i takdimde sonraki namaz öne alınır, cem-i te'hirde önceki namaz sonrakinin vaktine bırakılır. Yalnızca iki çift birleştirilir: öğle ile ikindi, akşam ile yatsı. Sabah namazı hiçbir şeyle birleştirilmez.
Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezhepleri yolculukta cemi caiz görür. Hanefî mezhebi bunu hacda Arafat ve Müzdelife'ye özgü tutar; yolcunun bunun dışında her namazı kendi vaktinde, kısaltarak kılmasını söyler. Hanefîyseniz ve uçuşta vakit dar ise, alışılmış tavsiye cem etmek değil, her vakit girer girmez kısaltarak kılmaktır.
Uçakta namaz
- Üzerinden geçeceğiniz yerin, kısa uçuşlarda varış noktasının vakitlerini çıkarın. Kabin saati genellikle varış saatine ayarlıdır.
- Yer varsa ve güvenliyse ayakta kılın; yoksa oturarak, secde için başı rükûdan daha aşağı eğerek.
- Başlangıçta kıbleyi tespit edebiliyorsanız ona yönelin. Âlimlerin çoğu, yön korunamıyorsa gidiş yönüne dönmenin yeterli olduğunu ve namazın sahih olduğunu söyler.
- Vakit içinde hiç kılamadıysanız namaz indikten sonra kaza edilir.